Azərbaycan Suriyada təhsil təşəbbüs ilə çıxış edir - MƏQALƏ

ICESCO-nun baş qərargahında imzalanan üçtərəfli saziş Azərbaycan diplomatiyasının humanitar istiqamətdə növbəti uğuru kimi qiymətləndirilə bilər. Sənəd Azərbaycanın Elm və Təhsil Nazirliyi, Suriyanın Təhsil Nazirliyi və ICESCO arasında Suriyada təhsil infrastrukturunun bərpasına dair strateji tərəfdaşlığı nəzərdə tutur.

Suriyada uzun illər davam edən müharibə nəticəsində təhsil sistemi ciddi zərər görüb. Məktəb binalarının dağıdılması, müəllim çatışmazlığı və təhsil prosesinin fasilələrlə aparılması ölkədə bir nəsil üçün ciddi boşluq yaradıb. Bu baxımdan Azərbaycanın təşəbbüsü yalnız humanitar yardım aktı deyil, həm də institusional dövlət quruculuğuna töhfə kimi dəyərləndirilə bilər. Nazir Emin Əmrullayevin vurğuladığı kimi, məqsəd təkcə binaların təmiri deyil, uşaqlar və gənclər üçün təhlükəsiz, müasir və keyfiyyətli təhsil mühitinin yaradılmasıdır. Bu isə infrastrukturun fiziki bərpası ilə yanaşı, təhsil məzmununun yenilənməsi, rəqəmsallaşma və müasir idarəetmə modellərinin tətbiqini də əhatə edir.

Saziş Azərbaycanın xarici siyasətində humanitar diplomatiyanın artan rolunu nümayiş etdirir. İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra öz ərazilərində genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri aparan Azərbaycan paralel olaraq beynəlxalq humanitar təşəbbüslərdə daha fəal iştirak etməyə başlayıb. Bu kontekstdə Suriyada təhsil infrastrukturunun bərpası bir neçə strateji məqsədə xidmət edir: İslam dünyasında həmrəyliyin gücləndirilməsi, Azərbaycanın donor və təşəbbüskar ölkə imicinin möhkəmləndirilməsi, təhsil sahəsində regional əməkdaşlıq platformasının genişləndirilməsi və post-münaqişə dövründə dövlət quruculuğu modelinin ixracı. ICESCO platformasının seçilməsi də təsadüfi deyil. Təşkilat İslam dünyasında təhsil, elm və mədəniyyət sahəsində koordinasiyaedici rol oynayır və layihənin legitimliyini artırır.

ICESCO-nun baş direktorunun çıxışında vurğulandığı kimi, saziş yalnız Suriyada infrastrukturun bərpasına deyil, həm də İslam dünyasında əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə xidmət edir. Təşkilat bu prosesdə üç mühüm funksiyanı yerinə yetirə bilər: birincisi, layihələrin şəffaf və effektiv icrasına nəzarət baxımından koordinasiya və monitorinq funksiyası; ikincisi, kurikulum, pedaqoji standartlar və rəqəmsal təhsil modellərinin qurulması üçün ekspert dəstəyi; üçüncüsü isə maliyyə və tərəfdaşlıq mexanizmlərinin formalaşdırılması. Beləliklə, təşəbbüs ikitərəfli yardım çərçivəsini aşaraq çoxtərəfli inkişaf modelinə çevrilə bilər.

Suriya Yaxın Şərqdə geosiyasi baxımdan həssas ölkədir. Təhsil sisteminin bərpası sosial sabitliyin və uzunmüddətli təhlükəsizliyin əsas şərtlərindən biridir. Təhsil yalnız savadlılıq deyil, həm də radikallaşmanın qarşısının alınması, əmək bazarının formalaşdırılması və sosial inteqrasiyanın təmin edilməsidir. Azərbaycanın bu prosesdə iştirakı onun Yaxın Şərqdə siyasi və humanitar mövcudluğunu gücləndirir. Bu, eyni zamanda Bakı üçün yeni diplomatik və iqtisadi əlaqələrin qurulmasına zəmin yarada bilər.

Beləliklə, imzalanmış sənəd sadəcə layihə deyil, strateji tərəfdaşlığın real nümunəsidir. Bu yanaşma uzunmüddətli əməkdaşlıq mexanizminin formalaşdırılmasını nəzərdə tutur. Təşəbbüs uğurla icra olunarsa, model digər post-münaqişə ölkələrində də tətbiq oluna bilər.

MTM Analitik Qrupu