Ermənistanın enerji təhlükəsizliyində yeni manevr: Rus qazı Azərbaycandan keçəcək - ŞƏRH

Ermənistanda Rusiyanın mayeləşdirilmiş təbii qazının Azərbaycandan keçməklə dəmiryolu vasitəsilə çatdırılması məsələsi strateji, iqtisadi və geosiyasi əhəmiyyətə malik addımdır. İlk növbədə, bu təşəbbüs Ermənistanın enerji təhlükəsizliyinə yönəlmiş uzunmüddətli siyasətindəki dəyişiklikləri göstərir. İqtisadiyyat Nazirliyinin mətbuat katibi Lilit Şaboyanın açıqlamasına görə, Ermənistan indiyədək qaz idxalını əsasən İrandan və Rusiyadan təmin edib, lakin İrandakı mövcud şərait və Yuxarı Lars sərhəd keçid məntəqəsində yaranan çətinliklər ölkənin enerji tədarükündə risklər yaradıb. Belə ki, Yuxarı Lars keçid məntəqəsi ilin yarıdan çoxu əlverişsiz hava şəraiti səbəbindən bağlı olur, bu isə xüsusilə qış aylarında enerji təminatı üçün ciddi problemlər deməkdir. Azərbaycan ərazisi vasitəsilə yeni dəmiryolu marşrutunun istifadəsi Ermənistan üçün enerji tədarükündə fasiləsizliyi və təhlükəsizliyi təmin edən həyati əhəmiyyətli addımdır və ölkənin enerji müstəqilliyinə töhfə verir.

Bu qərarın regional geosiyasi əhəmiyyəti də böyükdür. Sovet İttifaqı dağıldıqdan və Birinci Qarabağ müharibəsindən sonra Ermənistanın enerji marşrutları əsasən Rusiyaya bağlı olub və qonşu ölkələrlə əməkdaşlıq minimal səviyyədə qurulub. Azərbaycan marşrutunun istifadəsi isə yalnız logistika üstünlüyü yaratmır, həm də Ermənistanın qonşularla əməkdaşlıq potensialını nümayiş etdirir. Bu, həmçinin regional iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsinə xidmət edir, çünki enerji resurslarının daşınması yeni iqtisadi əlaqə kanallarını açır və uzun illər davam edən regional təcridə qarşı strateji bir manevr təmin edir. Beləliklə, Ermənistan həm enerji asılılığını diversifikasiya edir, həm də qonşularla qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın praktiki nümunəsini ortaya qoyur.

Dəmiryolu vasitəsi ilə daşınmanın logistika və təhlükəsizlik baxımından üstünlükləri də əhəmiyyətlidir. Yuxarı Lars sərhəd keçid məntəqəsində hava şəraiti səbəbindən yaranan fasilələr qış aylarında enerji təminatını ciddi şəkildə təhlükəyə atırdı. Azərbaycan marşrutu isə daha etibarlı, fasiləsiz və sürətli tədarük imkanı yaradır. Bu, Ermənistana enerji strategiyasını daha çevik və təhlükəsiz şəkildə həyata keçirmək imkanı verir, həmçinin gələcəkdə regionda alternativ tranzit marşrutlarının inkişaf etdirilməsinə stimul yaradır. Nəticədə bu addım praktik iqtisadi üstünlük və strateji sabitlik baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Bundan əlavə, bu təşəbbüs həm də diplomatik mesaj kimi qiymətləndirilə bilər. Ermənistan artıq qonşularla əməkdaşlığı praqmatik əsasda qurmağa hazır olduğunu göstərir. Azərbaycan marşrutunun istifadəsi yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi və strateji simvolik məna daşıyır. Uzun illər davam edən enerji təcridi və regional blokadadan çıxışın bir yolu kimi bu marşrut Ermənistanın strateji manevr imkanlarını artırır və ölkənin regiondakı mövqeyini gücləndirir. Eyni zamanda, bu, Ermənistanın qonşularla qarşılıqlı etimad və əməkdaşlıq mexanizmlərini praktik şəkildə sınamağa imkan verir.

Nəticə etibarilə, Rusiyanın mayeləşdirilmiş qazının Azərbaycandan keçməklə dəmir yolu vasitəsilə Ermənistana çatdırılması təşəbbüsü, Ermənistanın enerji təhlükəsizliyini təmin etmək, qonşularla əməkdaşlığı gücləndirmək və regional inteqrasiyanı artırmaq istiqamətində strateji və praktik addımdır. Bu, həm ölkənin enerji müstəqilliyinə töhfə verir, həm də Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində yeni iqtisadi dialoq imkanlarını açır. Eyni zamanda, layihə Ermənistanın regional siyasətində praqmatik yanaşmasının, qonşularla qarşılıqlı faydalı əlaqələrin və təhlükəsiz enerji marşrutlarının vacibliyini nümayiş etdirir.

Hikmət Həsənov