Qiymət dəyişimi: 5 illik rəqəmlər nə göstərir? - STATİSTİKA

Media Təhlil Mərkəzinin (MTM) Dövlət Statistika Komitəsinin açıqladığı rəsmi məlumatlar əsasında apardığı təhlilə görə, 2025-ci ilin dekabr ayında istehlak qiymətləri əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 5,2 faiz artıb.

Dekabr ayı üzrə son beş ilin göstəricilərinə nəzər saldıqda, ən yüksək illik artım 2022-ci ildə qeydə alınıb. Belə ki, 2022-ci ilin dekabr ayında istehlak qiymətləri 2021-ci ilin dekabr ayı ilə müqayisədə 14,4 faiz yüksəlib. 2021-ci ildə isə əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 12 faiz artım müşahidə olunub.

Araşdırılan dövr ərzində ən aşağı artım tempi 2023-cü ilin dekabr ayında qeydə alınıb. Həmin ayda istehlak bazarında qiymətlər 2022-ci ilin dekabr ayı ilə müqayisədə 2,1 faiz artıb.

2025-ci ilin dekabr ayına dair rəsmi statistik məlumatlara əsasən, qida məhsullarının qiymətləri 2024-cü ilin dekabr ayı ilə müqayisədə 6,5 faiz artıb. Sözügedən məhsul qrupu üzrə son beş ilin ən yüksək illik artım göstəricisi 2022-ci ildə qeydə alınıb və 19,7 faiz təşkil edib. Ən aşağı artım tempi isə 2023-cü ilin dekabr ayında müşahidə olunub və 0,6 faiz olub.

Qeyri-qida məhsulları üzrə 2025-ci ilin dekabr ayında qiymətlər əvvəlki ilin müvafiq dövrünə nisbətən 2,5 faiz artıb. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2024-cü ildə bu göstərici 2,4 faiz təşkil edib. Son beş il üzrə ən yüksək artım 2022-ci ilin dekabr ayında qeydə alınıb, həmin dövrdə qeyri-qida məhsullarının qiymətləri 11,9 faiz yüksəlib.

Alkoqollu içkilər üzrə 2025-ci ilin dekabr ayında qiymətlər illik ifadədə 6,9 faiz artıb. 2024-cü ilin dekabr ayında isə əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 4,5 faiz artım qeydə alınıb. Bu kateqoriya üzrə ən aşağı artım göstəricisi 2023-cü ilin dekabr ayında müşahidə olunub və 1,5 faiz təşkil edib.

Tütün məmulatları üzrə qiymət artımı digər məhsul kateqoriyaları ilə müqayisədə daha mülayim olub. Bu məhsul qrupu üzrə ən yüksək artım 2021-ci ildə qeydə alınıb və 8,3 faiz təşkil edib. Ən aşağı artım isə 2025-ci ilin dekabr ayında müşahidə olunub və 2,6 faiz səviyyəsində olub.

Ödənişli xidmətlər üzrə 2025-ci ilin dekabr ayında qiymətlər 2024-cü ilin dekabr ayı ilə müqayisədə 5,7 faiz artıb.

Bu sahə üzrə son beş ilin ən yüksək illik artım göstəricisi 2022-ci ildə qeydə alınıb və 10,2 faiz təşkil edib. Ən aşağı artım tempi isə 2023-cü ilin dekabr ayında müşahidə olunub, həmin dövrdə ödənişli xidmətlərin qiymətləri 3,7 faiz artıb.

Ümumilikdə, aparılmış təhlillərə əsasən, son beş il ərzində dekabr ayları üzrə ödənişli xidmətlərdə yığım inflyasiyası 41,2 faiz təşkil edib.

Ümumilikdə, MTM-in hesablamalarına əsasən, son beş il ərzində ölkədə istehlak qiymətləri üzrə yığım inflyasiyası 44,4 faiz təşkil edib. Bu dövrdə qida məhsullarının qiymətləri 57,2 faiz, qeyri-qida məhsullarının qiymətləri 29,9 faiz, alkoqollu içkilərin qiymətləri 25,2 faiz, tütün məmulatlarının qiymətləri 32,7 faiz yüksəlib. Ödənişli xidmətlərin qiymətləri isə qeyd edildiyi kimi, 41,2 faiz artım göstərib.

Son beş il ərzində qida məhsullarının qiymətlərində ümumilikdə 57,2 faiz artım qeydə alınıb. Bu məhsul qrupu üzrə alt kateqoriyalar üzrə qiymət dinamikasına nəzər salsaq, tərəvəzlərin qiymətlərində 141,8 faiz, meyvələrin qiymətlərində 62,6 faiz, ət və ət məhsullarında 46,9 faiz, kərə və bitki yağlarında 41,7 faiz, qənd, cem, bal, şokolad və konfetlərdə 41,4 faiz, çay, qəhvə və kakao məhsullarında 39,7 faiz, balıq və balıq məhsullarında 38,3 faiz, eləcə də çörək, çörək məmulatları və yarmalarda 37,7 faiz qiymət artımının qeydə alındığını görərik.