Uşaqların zehni inkişafı niyə geri qalır?

Uşağın boyu uzanır, söz ehtiyatı artır, amma bəzən valideynlər bir məqamı gec anlayır. Bədən inkişafı ilə beyin inkişafı hər zaman paralel getmir.

Təhlil.az xəbər verir ki, bunun səbəbi çox vaxt genetik amillər yox, gündəlik qidalanma vərdişləridir.

Daha dəqiq desək, uşağın tez-tez yediyi, “zərərsiz” hesab olunan bəzi məhsullar.

Müasir həyat tərzi valideynləri sürətli və rahat qidalara yönəldir. Amma bu rahatlığın bədəli bəzən uşağın diqqətində, yaddaşında və öyrənmə qabiliyyətində özünü göstərir. Araşdırmalar göstərir ki, aşağıdakı qidaların mütəmadi və həddindən artıq istehlakı uşaqlarda zəka inkişafını səssiz şəkildə ləngidə bilər.

Körpə peçenyeləri ilk baxışdan təhlükəsiz görünür. Üzərində “uşaqlar üçün” yazısı valideynə rahatlıq hissi verir. Amma əksər hallarda bu məhsullar yüksək şəkər və müxtəlif qatqı maddələri ilə zəngindir. Qida dəyəri az olan bu peçenyelər uşağa doyma hissi versə də, beynin ehtiyac duyduğu faydalı maddələri təmin etmir. Nəticədə enerji var, amma real inkişaf yoxdur.

“Nugget”lər uşaqların sevimli yeməklərindən biridir. Lakin dərin yağda qızardılması və uzun müddət saxlanılması üçün istifadə olunan konservantlar bu məhsulu riskli edir. Tez-tez nugget yeyən uşaqlarda diqqət dağınıqlığı və yaddaş zəifliyi müşahidə oluna bilər. Bu qida beyin üçün faydalı deyil, sadəcə dadlıdır.

Sürətli hazırlanması ilə məşhur olan “noodle”lər də valideynlərin tez-tez əl atdığı məhsullardandır. Ancaq bu rahatlıq yüksək natrium, süni dadvericilər və konservantlarla müşayiət olunur. Bu maddələr uşağın beyin hüceyrələrinin sağlam inkişafını ləngidə, xüsusilə məktəb yaşında öyrənmə prosesinə mənfi təsir göstərə bilər.

Qazlı içkilər, xüsusilə kola, uşaqlar üçün ən təhlükəli seçimlərdən biridir. Tərkibindəki şəkər və kofein hiperaktivlik yaradır, diqqətin tez yayılmasına səbəb olur. Qısa müddətli enerji hissindən sonra isə yorğunluq və konsentrasiya problemi ortaya çıxır. Bu vəziyyət beynin normal fəaliyyətinə ciddi zərbə vurur.

Cipslər isə yüksək duz və trans yağ tərkibi ilə uşaqların konsentrasiya və yaddaş qabiliyyətinə mənfi təsir göstərir. Üstəlik, bu cür qidalar uşağın sağlam yeməklərə marağını azaldır və düzgün qidalanma vərdişlərinin formalaşmasına mane olur.

Bütün bunlar o demək deyil ki, bu qidalar tamamilə qadağan edilməlidir. Amma onların tez-tez və nəzarətsiz şəkildə uşağın gündəlik menyusunda yer alması ciddi riskdir. Ev yeməkləri, təbii meyvə-tərəvəzlər, balıq, yumurta və qoz kimi beyin üçün faydalı məhsullar uşağın həm fiziki, həm də zehni inkişafı üçün daha sağlam seçimdir.